Meten we om te weten, of meten we om te veranderen?

Een groene straat. Een natuurinclusieve parking. Een onthard terrein. We investeren steeds meer in een klimaatrobuuste en leefbare omgeving. Maar weten we ook wat die ingrepen opleveren?

En belangrijker: wat doen we met die kennis?

Op 16 oktober nodigen de Green Deals Natuurinclusieve Parkeerterreinen en Tuinstraten je uit voor de Infodag Meetbaar Klimaatrendement.

We kijken verder dan de klassieke monitoring. Want meten kan méér zijn dan data verzamelen en een rapport opleveren. Het kan een manier worden om samen te leren, kennis te delen, verantwoordelijkheid te nemen en onze omgeving actief te veranderen.

Wie bepaalt wat we meten? Wie verzamelt de gegevens? Wie kan ze gebruiken? En hoe zorgen we ervoor dat inzichten niet in een rapport verdwijnen, maar leiden tot beter beheer, sterker beleid én actie in de buurt?

We brengen praktische meetmethoden, inspirerende voorbeelden en een commons-perspectief samen.

Van data naar kennis. Van kennis naar gedeeld leren. Van leren naar verandering.

16 oktober 2026
10.00–16.00 uur
VAC Leuven – Dirk Boutsgebouw
Gratis, inschrijven verplicht

Schrijf je alvast in!

https://omgeving.vlaanderen.be/nl/infodag-meetbaar-klimaatrendement-leuven-16102026

Programma

09:30 – 10:00: ontvangst

10:00 – 10:20: Welkom en introductie van de dag door Green Deals Natuurinclusieve parkeerterreinen en Tuinstraten - Helen De Weser, Natuurbuur en Sandy Adriaenssens, Viaverda

10:20 – 10:45: Koen Wynants, projectcoördinator Commons Lab

                  Van meten naar mede-beheren: commons-based monitoring in Borgerhout

In het Europese InNature-project experimenteren we in Borgerhout met een andere kijk op monitoring. Niet alleen experts meten en analyseren, maar ook bewoners worden journalisten van de natuur: ze observeren, verzamelen kennis en brengen hun perspectief binnen in het ontwerp en beheer van hun leefomgeving.

Wat gebeurt er wanneer monitoring niet het eindpunt is, maar een manier om samen te leren, verantwoordelijkheid te delen en verandering in de buurt te versnellen? Vanuit de kruising tussen commons, nature-based solutions en citizen science neem ik jullie mee in onze experimenten in Borgerhout.

10:45 – 11:15: Hannes Ledegen, coördinator ObsIdentify Natuurpunt Studie

De kracht van biodiversiteitsmonitoring en gamification om stakeholders te motiveren.

Hannes Ledegen is de geestelijk vader van de populaire app ObsIdentify (jaarlijks 1.5 miljoen gebruikers). In deze interactieve demo toont hij hoe je op een speelse manier je stakeholders kan betrekken via biodiversiteitsmonitoring, van buren en burgers tot bedrijfsmedewerkers. En vooral: waarom je dat moet willen! Hij illustreert hoe je de kracht van gamificatie kan inzetten en hoe je via competitie draagvlak vergroot.

Van simpele bordjes met een tellertje tot competities tussen bedrijventerreinen, rapporten voor gemeenten en publieksactiviteiten met burgers. En de juiste tool voor elk. Kortom: een draaiboek in een notendop waarom ook jouw project baat heeft bij een Bioblitz, ObsIdentify challenge of invoerscherm op maat. Biodiversiteitsmonitoring was nog nooit zo sexy.

11:15 - 11:45: Siebe Puynen, Antea Group expert klimaat, UGent doctoraatsonderzoeker

                  Microklimaat- en hittestressmonitoring voor duurzame stadsontwikkeling

Meetcampagnes zijn complex. We willen de ene situatie met de andere vergelijken, maar wanneer mogen we dat eigenlijk? Hoe kunnen we aantonen dat een boom, een plas of een ontharding nu werkelijk een verschil maakt? Siebe zal tonen hoe hij binnen zijn onderzoek microklimaatmetingen gebruikt om de impact van groenblauwe infrastructuren op hitte aan te tonen. Vervolgens geeft hij inzicht in hoe deze kennis kan omgezet worden naar bruikbare tools en kennis waarmee ontwerpers en planners aan de slag kunnen.

11:45 – 12u45: lunch

12:45 – 13:15: Sanne van Rooij, projectmanager / co-conspirator  CitizenScienceSupport  

                  Wie meet, doet mee!  

Een geluidssensor aan je raam. Een telformulier in je hand. Een meetbuisje aan je gevel. Kleine tools, maar met een grote impact, zeker in de handen van duizenden burgers. In CurieuzeNeuzen, De Oorzaak en Straatvinken werden burgers onderzoekers die abstracte thema's mee hielpen concretiseren. Ze verzamelden data over luchtkwaliteit, omgevingsgeluid en mobiliteit, én kregen daardoor ook een andere blik op de plek waar ze wonen. 

Maar wat maken 'burgerdata' anders dan data uit een klassiek onderzoek? Hoe betrouwbaar en bruikbaar zijn ze? En hoe kunnen steden en gemeenten deze kennis gebruiken om betere vragen te stellen, beleid te onderbouwen of samen met inwoners verandering in gang te zetten? Aan de hand van verschillende burgerwetenschapsprojecten verkent Sanne de Rooij (CitizenScienceSupport) samen met jou de weg van meedoen naar meten, van data naar inzicht en van inzicht naar actie.

13:15 – 14:00: Laura Dens, projectmanager URBREATH, stad Leuven en Jurgen Silence, projectmanager URBREATH, Digitaal Vlaanderen

URBREATH Leuven: Samen werken aan een klimaatrobuust Krakauplein

Laura en Jurgen stellen het Europese Horizon-project URBREATH voor en belichten de rol van Leuven als pilootstad. Samen met bewoners en andere stakeholders ontwikkelt Leuven via Living Labs innovatieve Nature-based Solutions voor het Krakauplein in Kessel-Lo. Met behulp van een toolbox (inclusief een Digital Twin) ondersteunen we de implementatie en opvolging van deze oplossingen, met als doel een klimaatrobuuste en maatschappelijk gedragen publieke ruimte te creëren.

14:00 – 15:15: terreinbezoek Krakauplein Leuven

Tijdens het terreinbezoek tonen Laura Dens en Jurgen Silence terplekke digitale simulaties van de toekomstige situatie via tablets. Ze leggen uit hoe deze cocreatief en stapsgewijs tot stand kwamen aan de hand van een fotoreeks.

Laura en Jurgen vertellen over het monitoren van de locatie en het belang ervan: meten is weten. We bekijken zo samen de inzet van bodemsensoren en het weerstation en wat er precies gemeten wordt. Het terreinbezoek gaat ook in op de bioblitz die ze uitvoerden om de biodiversiteit op te volgen en hoe de 3-30-300 index en Biotope Area Factor (BAF) een rol speelden bij het ontwerp, in combinatie met hittestress, overstromingsrisico’s, schaduwimpact, … én de bevindingen van de burgers.

Tijdens de wandeling leggen we linken met andere, gelijkaardige/parallelle projecten in Leuven, met een bijzondere aandacht voor het omgaan met gewijzigde mobiliteit, en kan je als deelnemer zelf ook aanvullen.

15:15 – 15:45: Joke Flour, coördinator Learning Lab en projectmedewerker Tuinstraten, Commons Lab

Over woorden en beelden, frames en counterframes in communicatie én ruimte voor initiatief en experiment

Hoe pak je nu als gemeente of bedrijf de communicatie aan met je burgers en medewerkers als je initiatieven rond ontharding en vergroening wilt realiseren? En wat is er nodig als je hen wil betrekken bij ontwerp, realisatie, monitoring én bij het latere beheer? Joke vertrekt vanuit het Leaderproject in Stekene "Tuinstraten brengen het landschap tot in de dorpskern" en zoomt met beeldmateriaal in op enkele andere initiatieven waar experiment, verbinding en samenwerking centraal staan.

De woorden en beelden die je gebruikt in je communicatie bepalen mee hoe je boodschap overkomt. De KULeuven voerde in opdracht van de Vlaamse overheid, Departement omgeving, een onderzoeksproject uit en ontdekte welke ‘frames’ je kunt gebruiken en welke counterframes je in het achterhoofd moet houden om een positieve houding te stimuleren en meer draagvlak te creëren voor ontharding en vergroening. Joke bekijkt een aantal van die frames en counterframes uit dit onderzoek en koppelt ze aan praktijkervaringen, ook van jullie uit de zaal. Ze zoomt in op het vroeg betrekken van burgers bij  een herinrichting en het belang van het creëren van ruimte voor eigen initiatief van hen.

15:45 – 16:00: Slotwoord Green Deals met extra informatie over verschillende beschikbare tools rond monitoring en planning